ఉసిరి చెట్లు ప్రపంచంలో చాలా ప్రాంతాలలో పెరుగుతాయి. అయితే ఇండోనేషియా… ఉసిరి చెట్లను ఎక్కువగా పెంచే దేశాల్లో మొదటిస్థానంలో ఉంది. ఆ తర్వాత ఇండియా, ఫిలిప్పీన్స్ దేశాల్లో ఈ చెట్లను ఎక్కువగా పెంచుతారు.
ఉసిరి చెట్లలోచాలా రకాలు ఉన్నాయి . ఎక్కువగా బలవంత్ నీలమ్ అమ్రిత్ కాంచన్ కృష్ణ, చక్కియా, బనారసి ఉసిరి జాతుల్ని పెంచుతుంటారు. ఉసిరి కాయలలో రెండు రకాలున్నాయి. చిన్న చిన్న కాయలను తినే ఉసిరి అంటారు. వీటిని పిల్లలు, పెద్దలు ఉప్పు, కారం అద్దుకుని ఇష్టంగా తింటారు. ఇవి పులుపు, కొంచెం వగరు రుచితో ఉంటాయి. చ్వవనప్రాస తయారీలో రాతి ఉసిరిని వాడతారు. .
మరోరకం కాయలు కొంచెం పెద్దగా గుండ్రంగా, గట్టిగా ఉంటాయి. వీటిని రాతి ఉసిరి అంటారు. వీటి నేరుగా తింటానికి కొంచెం కష్టపడాలి. బాగా పుల్లగా, వగరుగా ఉంటాయి. వీటిని ఎక్కువగా ఆయుర్వేద వైద్యంలో వాడతారు. పచ్చళ్లుగా పెట్టుకుంటారు. .
ఉసిరి చెట్లనే . ఆమ్ల, అమలక, భూమి ఆమ్ల, ఇండియన్ గూస్ బెర్రీ ట్రీ కూడా పిలుస్తారు. ఉసిరి శాస్త్రీయ నామం ఫిలాంథస్ ఎంబ్లికా. ఈ చెట్లు మరీ పెద్దగా మరీ చిన్నగా కాకుండా మధ్యస్థంగా ఎదిగే చెట్లు. సుమారు 26 అడుగుల నుంచి 60 అడుగుల ఎత్తు వరకు పెరుగుతాయి. ఆకులు చిన్నగా చింతచెట్టు ఆకులులాగా ఉంటాయి. పూలు ఆకుపచ్చ పసుపు రంగుల్లో ఉంటాయి. .
ఉసిరికాయలు ఆరు నిలువుచారలతో గుండ్రంగా ఉంటాయి. లోపలంతా పీచు ఉంటుంది. ఒకే కొమ్మకి బోలెడన్ని గుత్తులుగుత్తులుగా కాస్తాయి.
ఒకప్పుడు అడవుల్లోనే ఉసిరి చెట్లు ఉండేవి. ఇప్పుడు తోటలుగానూ పెంచుతున్నారు.భారత దేశంలో ఉత్తర్ ప్రదేశ్ తమిళనాడు, రాజస్థాన్ మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో ఈ చెట్లను ఎక్కువగా పెంచుతున్నారు. .
ఉసిరి వలన చాలా ప్రయోజనాలున్నాయి.వీటి వలన మంచి ఆరోగ్య చేకూరుతుంది. ఆయుర్వేదంలోను ఇతర ఔషధాల్లో ఎక్కువగా వాడతారు. ఈ కాయలు, పువ్వులు, బెరడు, వేరు ఇలా అన్నీ ఔషధగుణాలున్నవే. ఈ పండ్లలో విటమిన్ సి చాలా ఎక్కువ. రోగనిరోధక శక్తి పెంచడానికి చాలా అవసరం. ఇంకా కెరోటినాయిడ్స్ గ్లూకోజ్ క్యాల్షియం, ప్రోటీన్లూ ఉంటాయి. అంతేకాక చాలా సౌందర్య ఉత్పత్తుల్లో వాడతారు. షాంపూల్లో, హెయిర్ ఆయిల్స్ లో నా కాయల్ని ఉపయోగిస్తారు. .
తెలుగు రాష్ట్రాలలో రాతి ఉసిరితో ఊరగాయ, తొక్కు పచ్చళ్లు పెట్టుకుంటుంటారు. జామ్స్, సాస్ లు, క్యాండీలు, చిప్స్, జెల్లీలూ తయారుచేస్తుంటారు. ఈ చెట్ల కలపని టపాకాయల్లో వాడుతుంటారు.
హిందువులు ఉసిరిచెట్టును ఆరోగ్యదాయినిగా భావిస్తారు. కార్తీకమాసంలో వనమహోత్సవాల్లో ఉసిరి చెట్టుకింద భోజనం చేయడం సంప్రదాయం.
