బోదకాలు (Filariasis) సమస్య క్యూలెక్స్ రకం దోమ కుట్టటం వల్ల వస్తుంది.ఈ వ్యాధి ఫైలేరియా అనే సూక్ష్మక్రిమి ద్వారా సంక్రమిస్తుంది. ఇంటి పరిసరాల్లో ఉన్న మురుగునీటిలో గుడ్లు పెట్టి వృద్ధి చెందే క్యూలెక్స్ దోమ ద్వారా ఇది ఒకరి నుంచి మరొకరికి వ్యాప్తి చెందుతుంది. ఈ దోమలోని ‘మైక్రోఫైలేరియా‘ క్రిములు మన శరీరంలో ప్రవేశించి మన లింఫ్ నాళాల్లో పెరిగి పెద్దవవుతాయి. అవి లింఫ్ గ్రంథుల్లో చేరి ఉండిపోతాయి. ఇవి అక్కడ పెద్దగా పెరగటం వల్లే మనకి బోదకాలు వస్తుంది. వీటి నుంచి వచ్చే కొన్ని విషతుల్యాల (Toxins) వల్ల లింఫు నాళాల్లో వాపు వస్తుంది. అలాగే ఈ క్రిములు చనిపోయి లింఫు నాళాల్లో అవరోధంగా మారటం వల్ల వీటికి బ్యాక్టీరియల్ ఇన్ఫెక్షన్లు కూడా తోడవటం వల్ల కాలు వాపు, జ్వరం, గజ్జల్లో బిళ్లల వంటి బాధలు మొదలవుతాయి. ఈ బాధలు వచ్చిన ప్రతిసారీ నాలుగైదు రోజులుండి తగ్గిపోతాయి. కానీ మళ్లీమళ్లీ వస్తూనే ఉంటాయి. ఈ వ్యాధి ఎక్కువగా కాళ్ళకు మాత్రమే కాకుండా చేతులు, రొమ్ము, పురుషాంగాలకు, హైడ్రోసిల్, రొమ్ము భాగానికి, స్త్రీ మర్మాంగాలకు కూడా రావచ్చును.
మన శరీరంలో ధమనులు, శిరలే కాక లింఫ్ నాళాలు ఉంటాయి. రక్తనాళాలు సిమెంటు లేదా ఇనుప గొట్టాలవంటివి కావు. రక్తనాళాల పల్చని గోడలనుంచి వెలుపలికి స్రవించిన ద్రవం లింఫ్ నాళాలద్వారా మళ్ళీ రక్తంలోకి చేరుకొంటుంది. గజ్జలు, చంకలు వంటి చోట్ల లింఫ్ గ్లాండ్లు ఉన్నాయి. ఇవి కోటలో కాపలా లేదా పహరా పెట్టిన కవాటాలవంటివి. కొంతకాలం రోగకారక క్రిములను ఇవి నిలవరించ గలవు. ఫైలేరియా పేరసైట్ లింఫ్ గ్లాండ్ కు అడ్డపడడంవల్ల లింఫు నాళాలద్వారా ప్రవహించిన పోషక ఆహారం కలిగిన ద్రవాన్ని సమీప కండరాలు పీల్చుకొని అస్తవ్యస్తంగా పెరుగుతాయి. అట్లా పెరిగిన కాలినే ఏనుగు కాలు అనేవారు. స్త్రీలలో రొమ్ములు, చేతి కండరాలు, పురుషుల పురుషాంగం పెరిగి పోవడం కూడా సంభవమే.
మన ప్రభుత్వాలు నిరంతరం శ్రమించి పనిచేయడంవల్ల, రోగులకు వైద్యం అందడం వల్ల చాలావరకు ఇప్పుడు రోగగ్రస్తులు కనిపించడం లేదు. ఈ క్రిమి రాత్రి మనం నిద్రలో ఉన్నపుడు మాత్రమే యాక్టివ్ గా ఉంటుంది. 1980దశకంలో ఫైలేరియా శాఖవారు పెట్రోమాక్సుదీపాలు తీసుకుని రాత్రి వేళ ఇంటింటికి తిరిగి రక్తనమూనాలు తీసి, పరీక్షలు చేసి ఇన్.ఫెక్షన్ ఉన్నవారికి హెట్రొజాన్ మందు బిళ్ళలు ఇంటికి తెచ్చి ఇచ్చేవారు.
(తెలుగు వికీపీడియాలో నుంచి)