ఏ సందర్భాలలో సిజేరియన్ చేస్తారు ?..
గర్భిణిలకు, డాక్టర్లకు ఇద్దరికీ సిజేరియన్ కంటే సుఖప్రసవమే సులువు. అయితే కొన్ని అత్యవసర సందర్భాలలో తల్లీ బిడ్డల క్షేమం కోసం సిజేరియన్ ఒక్కటే ప్రత్యామ్నయం కావచ్చు. అ సందర్భాలు..
గర్భంలో బిడ్డ ఎదురు కాళ్లతో ఉన్నప్పుడు…
తొమ్మిది నెలలు నిండినా బిడ్డ తలక్రిందులవకుండా అడ్డంగా ఉండిపోయినప్పుడు……..
మొదటి కాన్పు సాధారణమై, రెండోసారి బిడ్డ అడ్డం తిరిగినప్పుడు…….
ప్రసవం జరిగే వీలు లేకుండా మాయ అడ్డుపడ్డపుడు…..
అంతకు ముందు జరిగిన సిజేరియన్ వలన మాయ అతుక్కుపోయి ఉన్నా…
బిడ్డకు రక్తప్రసరణ తగ్గిపోయినా……….
కవలపిల్లలలో మొదటి బిడ్డ ఎదురు కాళ్లతో ఉన్నా…. మొదటి కాన్పు సిజీరియన్ అయి ఉండి రెండో సారి నొప్పులు రాకపొయినా…
గర్భద్వారం తగినంతం ఓపెన్ అవకపోయినా, కొంతవరకు తెరచుకొని మధ్యలో ఆగిపోయినా…
బిడ్డ మలవిసర్జన చేసి అది బిడ్డ ఊపిరి తిత్తులలోకి చేరే ప్రమాదం ఉన్నా లేక ప్రసవ సమయంలో బిడ్డ గుండె కొట్టుకొనే వేగం తగ్గిపోయినా…
ఇద్దరికంటే ఎక్కువ కవలలు గర్భంలో ఉన్నప్పుడు..
సిజేరియన్ తరువాత రక్తస్రావం ఏ మేరకు……
సాధారణ ప్రసవం, సిజేరియన్ ఏది జరిగినా గర్భాశయం సాధారణ సైజుకి చేరుకోవటానికి ఆరువారాలు పడుతుంది. ఈ ఆరు వారాలు రక్తస్రావం కనిపిస్తుంది. శరీర తీరును బట్టి కొందరిలో రక్తస్రావం అంతకంటే ముందే ఆగిపోతే, ఇంకొందరిలో ఆరువారాలపాటు కనిపించవచ్చు. అయితే నార్మల్, సిజేరియన్ ఏ ప్రసవమైన తర్యాతి రెండు రోజులు బ్లీడింగ్ కొంత ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ బ్లీడింగ్ తీవ్రత కొంత ఎక్కవగా ఉంటుంది. ఈ బ్లీడింగ్ తీవ్రత కొంత ఎక్కువగా ఉండి ప్రతి మూడు గంటలకొకసారి ప్యాడ్ మార్చాల్సి రావచ్చు. ఇది సహజం. ఇలా కాకుండా పంపు తిప్పినట్టు రక్తం పోతున్నా, అరగంట వ్యవధిలోనే ప్యాడ్ మార్చాల్సి వచ్చినా, పెద్ద పెద్ద రక్తపు గడ్డలు కనిపించినా అసాధారణంగా భావించి వెంటనే వైద్యులను కలవాలి.
ప్రమాదకర లక్షణాలు…
సిజేరియన్ తరువాత ఇంటికి చేరుకున్న తరువాత ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తే ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే వైద్యలను కలవాలి.
తీవ్రమైన జ్వరం…
వాసనతో కూడిని డిశ్చార్జ్…..
లావుపాటి రక్తపు గడ్డలతో కూడిన రక్తస్రావం…
పొత్తికడుపులో తట్టుకోలేనంత నొప్పి…
విపరీతమైన రక్తస్రావం…..
కోతపెట్టిన ప్రదేశంలో ఇన్ ఫెక్షన్
రెండోబిడ్డ ఎప్పుడంటే…?
నార్మల్ లేదా సిజేరియన్ ఎలాంటి ప్రసవమైనా మొదటి బిడ్డకు, రెండో బిడ్డకు కనీసం రెండు నుంచి మూడేళ్ల ఎడం పాటించాలి. సర్జరీ నుండి శరీరం పూర్తిగా కోలుకొని తిరిగి రెండో గర్భానికి సిద్ధ పడటానికి సమయమివ్వాలి. అలోగా పిల్లలు కూడా పెద్దవుతారు. గర్భం దాల్చినా శ్రమ అనిపించదు. ఇక సర్జరీ తర్వాత ఆరు వారాల వరకూ రక్తస్రావమవుతూ ఉంటుంది. కాబట్టి ఇన్ ఫెక్షన్లు వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువ. కాబట్టి ఆరు వారాలు లేదా రక్తస్రావం ఆగే వరకు భార్యాభర్తలు ఎడం పాటించాలి.
సిజేరియన్ తరువాత..
సిజేరియన్ తరువాత నిండు ఆరోగ్యం సమకూరాలంటే మంచి ఆహారం…శారీరక వ్యాయామం…శుభ్రత… ఈ మూడు అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
ఆహారంలో ఎలాంటి నియమాలు పాటించవలసిన అవసరం లేదు. బయట వండినవి తప్ప అన్నీ తినవచ్చు.
ప్రొటీన్లు, పీచు, ఐరన్ ఉండే బలవర్ధకమైన ఆహారం తీసుకోవాలి.
రోజుకు అరలీటరు పాలు తప్పనిసరిగా తాగాలి.
తాజాపళ్లు, కూరగాయలు తీసుకోవాలి.
నూనె, మసాలలు తక్కువ ఉన్న ఆహారం తీసుకోవాలి.
బాలింతకు పాలు పడటం కోసం ఆకుకూరలు, మిల్క్ బ్రెడ్, గుడ్లు, మాంసం తినవచ్చు.
మెంతికూర, ఓట్స్, వెల్లుల్లి, బాదం తీసుకుంటే పాలు పెరుగుతాయి.
మాంసకృత్తులు అత్యధికంగా లభించే మాంసం, పప్పులు తినటం వల్ల సర్జరీ గాయం త్వరగా మానుతుంది.
కొన్నినియమాలు..
సర్జరీ కుట్లు ఇన్ ఫెక్షన్ కు గురికాకుండా ఉండాలంటే శుభ్రత పాటించాలి. కానీ కొందరు కదిలితే కుట్లు ఊడిపోతాయని నీళ్లకు నాని చీము పడతాయని భయంతో వారం, పదిరోజులు స్నానం చేయకుండా ఉంటారు. ఇంకొందరు ఆకు పసర్లు, పెసరపిండితో రుద్దటం లాంటివి చేస్తారు. ఈ అలవాట్లు ప్రమాదకరం.
ఆస్పత్రి నుండి డిశ్చార్జ్ అయినప్పటి నుండి ప్రతిరోజూ స్నానం చేయాలి. కుట్లు ఉన్న చోట రుద్ది శుభ్రం చేయాలి. గాయం పొడిగా, శుభ్రంగా ఉంచుకోవాలి. వైద్యులు సూచించిన పౌడర్ వాడాలి.
దురద ఉంటే గొళ్లతో బలంగా గీకకూడదు.
సర్జరీ తరువాత ఏమేం చేయాలి ?
సర్జరీ జరిగిన మరుసటి రోజునుండి లేచి నడవవచ్చు. కానీ ఎక్కువమంది పెద్ద ఆపరేషన్ అయింది కాబట్టి విశ్రాంతి తీసుకోవాలనే అపోహతో మంచానికి పరిమితమైపోతారు. కానీ సర్జరీ తరువాత నడకలాంటి శారీరక వ్యాయామం వలన త్వరగా కోలుకుంటారు.
డిశ్చార్జ్ అయి ఇంటికి చేరుకున్న రోజు నుండి రోజు మొత్తంలో వీలున్నప్పుడల్లా నడుస్తుండాలి.
15 రోజుల నుండి 10 నిమిషములనుండి 15 ని. వరకు నడక మంచిది.
ట్రెడ్ మిల్ మీద నడవాలంటే ఒకటిన్నర నెలలు ఆగాలి.
ఆరు వారాల నుండి ఔట్ డోర్ గేమ్స్, జిమ్ లో వ్యాయామాలు చేయవచ్చు.
శరీరం సహకరిస్తే వీలున్నంతవరకు చిన్న చిన్న పనులు సొంతంగా చేసుకోవాలి.
నెల తరువాత పొట్టమీద ఒత్తిడి పడే పనులు, బరువులు ఎత్తటం తప్ప ఇంటి పనులన్నీ చేసుకోవచ్చు.
ఏరోబిక్స్, వెయిట్స్, పరుగులాంటి వ్యాయామాలు 3 నెలల తరువాతే మొదలు పెట్టాలి.