ISRO 

ISRO’s EOS-03 satellite launch on GSLV-F10 rocket fails 350 seconds after launch due to performance anomaly

The Indian Space Research Organisation (ISRO)’s highly-anticipated launch of Earth observation satellite -3 or GISAT-1 failed after the rocket entered the lower reaches of space (an altitude of 139kms), after a flight of nearly 340 seconds (5mins 40 seconds). The first two stages of the rocket (that give initial thrust for lift-off and later carry the 52-meter tall vehicle to space) performed as expected. However, shortly after the rocket switched over to its final stage – the Cryogenic engine (that burns liquid hydrogen and oxygen), there was a marked deviation…

Read More
నౌకలు 

commercial ships – red colour below water line

Actually there was/is no real reason as far as I know – ships below the waterline are painted with antifouling paint and I think in the past this had a high lead and copper (oxide) content and this made the paint red. These days you will find all sorts of colours below the waterline – but for commercial ships I would guess red is still the most common colour. And this is what happens quite quickly if you don’t paint antifouling paint on the bottom of your vessel!!

Read More

త్రీ పిన్ ప్లగ్‌లోని ఎర్త్ పిన్ పెద్దగా ఎందుకు ఉంటుంది?

ఎర్త్ పిన్ నేరుగా ఉపకరణ యొక్క బయటి భాగం, అంటే వినియోగదారుడు తాకే అవకాశం ఉన్న భాగానికి కలపబడి ఉంటుంది. అలాగే సాకెట్ లోని ఎర్త్ పిన్ కనెక్టర్ ఎర్త్ పిట్ కి కలపబడి ఉంటుంది. ఉపకరణలో పొరపాటున లైవ్ వైర్ వదులు అవ్వడం వల్ల కానీ లేదా మరో కారణంగా కానీ, ఉపకరణ యొక్క లోహపు భాగానికి తగిలితే, ఆ లోహపు భాగాన్ని వినియోగదారుడు తాకినప్పుడు షాక్ తగిలే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే ఈ లోహపు భాగలని ఎర్త్ వైర్ ద్వారా ఎర్త్ పిట్ కి కలిపినట్లైతే, లోహపు భాగంలో పొరపాటున కరెంట్ ప్రవహిస్తే, అది ఎర్త్ వైర్ ద్వారా ఎర్త్ పిట్ కి చేరుకుంటుంది. ఎర్త్ పిన్ పెద్దగా ఎందుకు ఉంటుంది? గమనిస్తే ఎర్త్ పిన్ పెద్దగా ఉండడమే కాదు, మిగిలిన రెండు పిన్…

Read More

విమానం రన్ వే పై ఎందుకు పరిగెడుతుంది?

రన్ వే పై పరుగెత్తడం వలననే విమానం గాల్లోకి ఎగురుతుంది. వేగం ఒక అవసరమే కానీ, కేవలం వేగంగా వెళ్ళడం వలన మాత్రమే విమానం ఎగరదు (రన్ వే పై విమానం వెళ్లే వేగాన్ని అందుకోగల కార్లు ఎన్నో ఉన్నాయి). పిల్లలు గాలిపటాన్ని ఎగరేయడానికి దారం పట్టుకొని పరుగెత్తడం వంటిదే ఇది. అలా వేగంగా వెళ్ళడం వలన రెక్కల పై భాగంలో గాలి యొక్క పీడనం తగ్గిపోయి క్రిందివైపున ఉన్న అధికపీడనం రెక్కలను పైకి నెట్టడం వలన విమానం గాల్లోకి లేస్తుంది. తరువాత జెట్ ఇంజన్లు దానిని గాలిలో ముందుకు నడిపిస్తాయి.

Read More

గాలివాన, తుపాను, టైడల్ వేవ్, సునామీ, ఉప్పెన అన్న పేర్లకి నిర్దిష్టమైన అర్థాలు

శాస్త్రంలో సందిగ్ధతకి తావు లేదు. ఆధునిక విజ్ఞాన శాస్త్రంలో మనం ముఖ్యంగా చేసే పని “పేర్లు పెట్టడం.” అనగా, మన అనుభవ పరిధి లోకి వచ్చిన దృగ్విషయాలకి నిర్ద్వందంగా ఉండేటట్లు పేర్లు పెట్టడం. ఇప్పుడు మనం గాలివాన, తుపాను, టైడల్ వేవ్, సునామీ, ఉప్పెన అన్న పేర్లకి నిర్ధిష్టమైన అర్థాలు నిర్దేశిద్దాం. గాలివాన, తుపాను, చక్రవాతం గాలితో వచ్చే వాన గాలివాన (storm or windstorm). ఈ గాలి వేగం ఒక హద్దు (గంటకి 75 మైళ్లు లేదా 120 కిలోమీటర్లు) మీరి ఉంటే అది తుపాను. హిందూ మహాసముద్రంలో పుట్టే తుపానులని “సైక్లోనులు” (cyclones) అంటారు. అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో పుట్టే తుపానులని “హరికేన్” (hurricane) అనిన్నీ, పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో – అంతర్జాతీయ తేదీ రేఖకి తూర్పున – పుట్టేవాటిని “టైఫూన్” (typhoon) అనిన్నీ అంటారు. అనగా,…

Read More

సముద్రం నౌక లో విద్యుత్

వారాల నుండి నెలల తరబడి సముద్రంలో ప్రయాణించే నౌక లో విద్యుత్ చాలా కీలకమైనది. నౌక యొక్క విద్యుత్ అవసరాలకి అనుగుణంగా, విద్యుత్ ఉత్పాదక వ్యవస్థ నౌకలోనే ఏర్పాటు చేయబడి ఉంటుంది. ఎక్కువ శాతం నౌకలలో శిలాజ ఇంధనాలని మండించడం ద్వారానే విద్యుత్ ఉత్పాదన జరుగుతుంది. అన్ని భారీ నౌకలలోనూ ప్రాథమికంగా, జనరేటర్ మరియూ ప్రైమ్ మూవర్ ఉంటాయి. ప్రైమ్ మూవర్ అంటే ఇంధనాన్ని మండించి, తద్వారా యాంత్రిక శక్తిని సృష్టించే యంత్రం. ఉదాహరణకి డీజిల్ ఇంజిన్ ఒక ప్రైమ్ మూవర్. ఇందులో డీజిల్ ని మండించడం ద్వారా వచ్చే భ్రమణ శక్తిని, జనరేటర్ కి అందించడంతో విద్యుత్ ఉత్పత్తి అవుతుంది. యుద్ధ నౌకలలో అణు విద్యుత్ తో నడిచే ఏర్పాటు ఉంటుంది. అలాగే కొన్ని నౌకలలో ఆవిరి తో నడిచే టర్బైన్ లు ప్రైమ్ మూవర్…

Read More

సూర్యుడి వల్ల భూమి వేడెక్కుతున్నప్పుడు, అంతరిక్షం ఎందుకు చల్లగా ఉంటుంది?

మన భూమి ఉపరితలం మీద సగటు ఉష్ణోగ్రత సుమారు 20 డిగ్రీలు. ఒక వేళ మనం విమానం ఎక్కి 10KM ఎత్తున ప్రయాణం చేస్తున్నాం అనుకోండి, అప్పుడు బయట ఉండే ఉష్ణోగ్రత సగటు -57 డిగ్రీలు (బయటకు వెళ్తే చలికి చచ్చిపోతాం). అంతరిక్షంలో ఉష్ణోగ్రత సుమారు –273 డిగ్రీల (బ్రతికే ప్రసక్తి ఉండదు). ఇక్కడ మీరు గమనించినట్టు అయితే మన భూమి ఉపరితలం నుండి పైకి (అంతరిక్షంలోకి) వెళ్తుంటే ఉష్ణోగ్రతలు తగ్గుతున్నాయి. మరి సూర్యుడి కిరణాల వలన వేడి ఎక్కితే భూమి నుండి అంతరిక్షంలోకి వెళుతున్న కొద్దీ ఉష్ణోగ్రతలు పెరగాలి కదా? అసలు వాస్తవం ఏమిటంటే, మన వాతావరణంలో ఉన్న ముఖ్యమయిన అణువులు అంటే, కార్బన్ డైఆక్సైడ్ (CO2), ఆక్సిజన్(O2), నైట్రోజన్ (N2) మొదలగు వాయువులు సూర్యుని కిరణాలలో ఉన్న శక్తిని నేరుగా గ్రహించలేవు. సూర్యుని కిరణాల వేవ్ లెంగ్త్ (short wave…

Read More

విమానంలో ఉండే కిటికీ అద్దాలు

విమానం లో మూడు అద్దాలు ఉంటాయి. బయట ఉన్నది (outer most glass) చాలా గట్టిది. ఇది ఎందుకు అంటే మనం విమానం లో ఉన్నప్పుడు అది గాలిలొ ఉంటే భూమి మీద నుండి 35000ft లు దూరం ఉంటుంది. అంత ఎత్తులో మనం ఊపిరి పీల్చుకోలేము. ఎందుకంటే అక్కడ pressure చాలా తక్కువ ఉంటుంది. ఆ pressure లో సాధారణ మనుషులు ఊపిరి లేక స్పృహ కోల్పోయి క్రమంగా 10–15 నిమిషాల్లో మరణిస్తారు. అంత ఎత్తులో కూడా మనం ఊపిరి పీల్చుకోవాలంటే మన విమానం లో ఊపిరి కి సరిపోయేంత pressure ఉండలి. అందుకోసం విమానం లో high pressure ఉంటుంది. ఒక వేళ విమానం గాలిలొ ఉండగా అద్దం పగిలితే బయట low pressure కి విమానం లోని high pressure కి మధ్య…

Read More

ఇంద్రధనస్సు

ఇంద్రధనస్సులో ఎన్ని రంగులు ఉంటాయి? ఇంద్రధనస్సు బహుళ వర్ణ కాంతి యొక్క వంపు వలె కనిపిస్తుంది. సూర్యకిరణాలు వర్షపు బిందువుల గుండా వెళుతున్నప్పుడు ఇది ఏర్పడుతుంది. తెలుపు రంగులో ఉండే సూర్యకాంతి వాస్తవానికి ఏడు రంగులతో రూపొందించబడింది. ఈ రంగులు వైలెట్, ఇండిగో, నీలం, ఆకుపచ్చ, పసుపు, నారింజ మరియు ఎరుపు, VIBGYOR గా సంక్షిప్తీకరించబడ్డాయి, ఈ పదం యొక్క ప్రతి అక్షరాలు ఒక రంగును సూచిస్తాయి. ఇంద్రధనస్సు ఎలా ఏర్పడుతుంది? సూర్య కిరణ వర్షపు బిందువుల గుండా వెళుతున్నప్పుడు, అది వక్రీభవనం, ప్రతిబింబం మరియు మళ్ళీ వక్రీభవనానికి లోనవుతుంది. ప్రతి వర్ష బిందు కూడా ప్రిజమ్‌గా పనిచేస్తుంది. సూర్యుడు వృత్తాకారంగా ఉన్నందున ఇంద్రధనస్సు కూడా వృత్తాకారంగా ఉంటుంది. సూర్యరశ్మి ఏడు రంగులతో తయారైందని మన పూర్వీకులకు తెలుసు. కాబట్టి ఏడు గుర్రాలను సూర్యుడి రథంలో ఉంచారు.

Read More

లీనియర్ వెలాసిటీ, ఆంగ్యులర్ వెలాసిటీ మధ్య సంబంధం ఏమిటి?

వెలాసిటీ ని వేగం అందాం. “లీనియర్ వెలాసిటీ” అనేదానిని సరళ వేగం అందాం. అనగా, ఒక సరళ రేఖ వెంబడి వేగం. అనగా ఒక సరళ రేఖ వెంబడి ఒక క్షణంలో ఎంత దూరం కదిలేమో చెబుతుంది. అనగా, వేగం = కదలిన దూరం/జరిగిన కాలం. (ఇక్కడ “/” అంటే “భాగించు” అని అర్థం.) కారు సెకండుకి 10 మీటర్లు కదిలితే దాని సరళ వేగం 10 మీటర్లు/సెకండు (ఇక్కడ “/” అంటే “సెంకడుకి ఇన్ని మీటర్లు” అని అర్థం ). ఇలాంటి సరళ రేఖ వెంబడి వేగాన్ని v అనే అక్షరంతో సూచించి, ఇంగ్లీషులో linear velocity అంటారు. కారు ముందుకి కదిలినప్పుడు దాని చక్రం గిర్రున గుండ్రంగా తిరుగుతుంది కదా. చక్రం ఎక్కువ జోరుగా తిరిగితే కారు ఎక్కువ జోరుగా ముందుకి కదులుతుంది. కనుక…

Read More

ఫ్లైట్ పాత్స్ (flight paths)

ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విమానాలు కొన్ని స్టాండర్డ్ (standard) మార్గాలలోనే దాదాపుగా ప్రయాణించ వలసి వస్తుంది. ఈ స్టాండర్డ్ మార్గాలను మనం ఫ్లైట్ పాత్స్ (flight paths) అని అనవచ్చు. ఎక్కువ శాతం ఈ మార్గాలలోనే విమానాలు ప్రయాణం చేయవలసి వస్తుంది. ఇందుకు కొన్ని కారణాలు: 1. ప్రపంచ దేశాల పైనుండి విమానాలు వెళ్ళవలసి ఉన్నందున, వేరు వేరు దేశాల మిలిటరీ స్థావరాలమీద విమానాలను వెళ్లనివ్వకుండా ఆంక్షలు విధిస్తారు. 2. కొన్ని ముఖ్యమయిన మరియు రహస్య స్థావరాల మీద నుండి విమానాలను వెళ్లనివ్వరు. 3. జెట్ స్ట్రీమ్స్, అంటే ఆకాశం పైన ఎత్తులో కొన్ని వేగంగా వీచే గాలి దిశలను బట్టి ఫ్లైట్ పాత్స్ నిర్ణయిస్తారు. 4. విమానపు రాడార్ కింద నెల మీద ఉండే కొన్ని ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోలర్స్ రాడార్ పరిధిలోనే ఉండవలసిన కారణంగా, కొన్ని…

Read More

అంతర్జాతీయ స్పేస్ స్టేషన్

1980లో పూర్తిగా అమెరికా ప్రయత్నంగా “ఫ్రీడం” అనే పేరు మీద ఈ కట్టడం మొదలైనా వ్యయం తగ్గించుకునేందుకు, అంతర్జాతీయంగా వివిధ అంతరిక్ష ఏజెన్సీల ప్రమేయం కల్పించుకునేందుకు “ఇంటర్నేషనల్ స్పేస్ స్టేషన్” పేరుతో ఈ విశ్వంలోనే అత్యంత ఖరీదైన మానవ కట్టడం (2010 లెక్కల ప్రకారం సుమారు 150 బిలియన్ డాలర్లు పై చిలుకు)కు నాంది పలికింది. అంతరిక్షం లో ఈ “స్పేస్ స్టేషన్” సెకనుకు ఐదు మైళ్ళ వేగంతో భూమి చుట్టూ తొంభై నిమషాల కు ఒక మారు చొప్పున మొత్తం ఒక రోజులో పదహారు సార్లు ప్రదక్షిన చేస్తుంది. వ్యోమగాములకు, ప్రయోగశాలలోని జంతువులకు కలిపి మొత్తం స్టేషనుకు గానూ రెండే బాత్రూములు ఉన్నాయి. వారు విసర్జించిన మూత్రాన్నే త్రాగునీరుగా శుద్ధి చేసే ప్రక్రియ కూడా ఉంది. (ఆ రకంగానైనా త్రాగునీరు వాడకం తగ్గుతుందని కాబోలు )…

Read More

మనం కదులుతున్నప్పుడు మనతో పాటు, సమానంగా చందమామ కదలుతున్నట్టుగా అనిపించడానికీ, స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు కదలనట్టుగా అనిపించడానికీ కారణం

జాగ్రత్తగా గమనిస్తే చంద్రుడు మనతో పాటు కదులుతున్నట్టు అనిపించడు. మనతో పాటు కదులుతున్నాడు అని అనుకోవడానికి కారణం, దూరం మరియు కోణం (angle)! ప్రయాణం మొదలు పెట్టినప్పుడు మనకి చంద్రుడు ఎంత దూరం లో ఎంత కోణం లో కనిపిస్తున్నాడో ప్రయాణం సాగిస్తునపుడు, ప్రయాణం ముగిసినప్పుడు కూడా అంతే దూరం లో అంతే కోణం లో కనిపిస్తాడు. అందువల్ల చంద్రుడు కూడా మనతో పాటే కదులుతున్నాడనే భావన కల్గుతుంది మనకి చంద్రుడికి దూరం సుమారు 4 లక్షల కి.మీలు. మన ప్రయాణం ‘A నుంచి B వరకు. భూమి మీద మనం చాలా దూరం వెళ్ళాం అనుకున్నప్పటికీ దాని వల్ల కోణం లో వచ్చిన మార్పు (angular difference) చాలా తక్కువ. కచ్చితంగా చెప్పాలంటే చంద్రుడి స్థితి లో మార్పు ఉంటుంది కానీ దాన్ని మనం కేవలం…

Read More

శ్రీహరికోట

శ్రీహరికోటను రాకెట్ ప్రయోగ కేంద్రానికి అనుకూలమైన స్థలంగా గుర్తించడానికి గల కారణాలు రాకెట్ ఎగురడానికి కొన్ని విషయాలు చాలా ముఖ్యమైనవి. అందులో చాలా ప్రాథమికమైనది- తక్కువ బరువున్న దానిని తక్కువ ఖర్చుతో సులభంగా ఎగురవేయవచ్చు. రాకెట్లు అంత ఎక్కువ బరువు ఉండడానికి కారణం ఇంధనం (అంటే ఇనుము, ఉపగ్రహాలు కాదు). రొకెట్లలో సుమారు 80%-90% బరువు ఇంధనమే ఉంటుంది. అంటే రాకెట్ ను సులభంగా మరియు చవకగా ఎగురవేయాలంటే ఆ ఇంధనం బరువు తక్కువగా ఉంచుకోవాలి. కాబట్టి ఇది ఇంజినీర్లు చింతించే విషయమే. రాకెట్ ను పైకి ఎగురవేయాలంటే ఆ ఇంధనం చాలా ఎక్కువ థృస్ట్ ఫోర్స్ కలిగించాలి. అన్ని ఇంధనాలు దీనిని కావాల్సినంత ఇవ్వవు. తక్కువ బరువున్న ఇంధనం కోసం ఈ థృస్ట్ ఫోర్స్ ని త్యాగం చేయలేరు. కాబట్టి థృస్ట్ ఫోర్స్ మరియు ఇంధనం బరివును ఆదర్శవంతమైన నిష్పత్తి…

Read More

గ్లేసియర్లు

విశాలంగా ఏర్పడిన మంచు పలకలను మనం గ్లేషియర్స్ అని అనవచ్చు. అధిక మంచు ఒక ప్రాంతంలో కురవడం వలన గ్లేషియర్స్ ఏర్పడతాయి. ఈ గ్లేషియర్స్ చాలా నిదానంగా కదులుతూ ఉంటాయి. గ్లేషియర్స్ను కొన్ని రకాలుగా మనం విభజించవచ్చు. వ్యాలీ (Valley) గ్లేషియర్స్: ఇవి ఎక్కువగా పర్వతాలమీద ఏర్పడుతాయి. పర్వతాలు మీద మంచు ఎక్కువగా పేరుకుపోవడంతో ఆ పర్వతాల మీద మంచు పలకలు ఏర్పడతాయి. అలా కొన్ని దశాబ్దాల పాటు ఈ మంచు పేరుకుపోవడంతో కింద ఉన్న మంచు తీవ్రమయిన వత్తిడికి గురి అయ్యి మంచు యొక్క సాంద్రత పెరుగుతుంది. ఈ మంచు పలకలు ఎక్కువ బరువు పెరగడంతో కింద భాగము వత్తిడికి గురి అయ్యి, పర్వతము పైనుండి మంచు కిందకు జారుతుంది. అలా కిందికి జారిన మంచుపలకలు వేడికి కరిగి నదిలా ప్రవహిస్తాయి. ఉదాహరణకు హిమాలయాల మీద…

Read More

Water salute

A water cannon salute, for those of us who don’t know what it means, is nothing but expelling plumes of water from the Aircraft Rescue and Firefighting (ARFF) trucks to form a series of arches under which the aircraft slowly passes. It’s a beautiful sight to see & symbolically, the procession looks similar to a bridal party walking under a wedding arch. Usually 3,000 gallons (or 11,300 liters) of water is used by a single ARFF vehicle (or firetruck) for a single water cannon salute in about 2 minutes. It is usually given…

Read More

తుఫాన్లకు పేర్లు

1990 సంవత్సరం బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన తుఫాను మచిలీపట్నంను తాకి అల్లకల్లోలం చేసింది. ఆ తుఫాను పేరు TC 02B. కాకినాడ తీరమును 1996 సంవత్సరంలో మరో తుఫాను తాకింది. దాని పేరు 07B. ఈ రెండు తుఫాన్లు మనకు గుర్తులేవు. కాని హుద్ హుద్ (HudHud) తుఫాను లేదా ఫైలిన్ (Phailin) తుఫాను అంటే గుర్తొచ్చే అవకాశం ఉంది. ఎందుకంటే అంకెలు కన్నా మనకు పేర్లు బాగా గుర్తుంటాయి కనుక. 1990 సంవత్సరం నుండి ప్రపంచ వాతావరణ శాఖ (WMO) తుఫాన్లకు పేర్లు పెట్టాలని నిర్ణయించుకుంది. వేర్వేరు ప్రాంతాలలో ఉన్న వాతావరణ శాఖలు, ఆయా ప్రాంతాలకు సంబంధించిన పేర్లను ఎంపిక చేసి తుఫాన్లకు పెట్టవలసి ఉన్నది. ఉదాహరణకు బంగాళాఖాతం, అరేబియా మహాసముద్రంలో ఉద్భవించిన తుఫాన్లకు ఢిల్లీ తుఫాను వాతావరణ శాఖ (RMSC NEW DELHI) నిర్ణయించాల్సివస్తుంది .…

Read More

Can we increase air passenger capacity by building larger aircraft? What is the upper limit that is now considered practical?

The primary limitation of building a large aircraft is the aircraft’s structure itself. After achieving a certain threshold weight, the structure, no matter however strong it may be, won’t be able to take its own weight. One may want to reinforce the structure with reinforcing elements but that increases the weight that makes matter even worse. It reaches the level of a paradox when the structural gets crushed by its own weight. This is called Square–cube law. The maximum load reached by any aircraft during take off is 640 tons & the aircraft is the…

Read More

kozhikode plane crash on 8th August 2020

HA tabletop runway is like a flat surface over a hill or a plateau with one or both of its ends falling through a steep slope to the surface level. So if a plane overruns during landing then there is is an accident in waiting. There are 3 such runways in India – in Mizoram Karnataka and Kerala. Last time an accident happened on a tabletop runway was in 2010 in Karnataka. In that case, when the pilots realised they had overrun, they tried to take off the flight before…

Read More

నీటి కంటే మెరుగ్గా మంటలను ఆర్పే ద్రవం ఏది?

మంటలను 5 రకాలుగా విభజించవచ్చు అవి మొదటి: ఇవి సాధారణ మంటలు అంటే చెక్క, కాగితాలు, వస్త్రాలు, రబ్బరు వంటి వాటివల్ల కలిగే మంటలు. రెండు: ఇవి త్వరగా మంటలు అంటుకొనే ద్రవాలు వల్ల కలిగే మంటలు అంటే పెట్రోల్, డీజిల్ కిరోసిన్ వంటి వాటి వల్ల కలిగే మంటలు. మూడు: ఇవి వాయువుల వల్ల కలిగే మంటలు అంటే యల్పిజి, బ్యూటేన్ వంటివి. నాలుగు: విద్యుత్ ప్రమాదాలు, షార్ట్ సర్క్యూట్. ఐదు: వంట నూనెలు లేదా నూనెలు, కొవ్వు వంటివాటిల్ల కలిగే ప్రమాదాలు. మంటలు అర్పటానికి 5 రకాల ఫైర్ ఏక్సటింగిషర్లు వాడతారు వాటిలో రకరకాల పదార్ధాలు వాడతారు అవి 1.నీరు: సాధారణ నీరు దిన్ని మొదటి రకం మంటలకు వాడతారు. 2.నురుగు: ఇది నీరు గాలి మరియు నురుగు మిశ్రమం, లేదా ఇతర రకాల…

Read More

విమాన ప్రయాణాల్లో టర్బులెన్స్ ఎందుకు వస్తుంది? ఇది ప్రమాదకరమైన పరిస్థితులకు సంకేతమా?

ద్రవం (fluid) యొక్క గమనాన్ని రెండు విధాలుగా విభజించవచ్చు. 1. లామినార్ ఫ్లో (Laminar Flow) 2. టర్బులెంట్ ఫ్లో (Turbulent flow) లామినార్ ఫ్లో యొక్క గమనం చాల స్మూత్ గా, స్థిరముగా ఉంటుంది (smooth and steady). టర్బులెంట్ ఫ్లో యొక్క గణమం స్థిరముగా ఉండదు, చాల గజి బిజిగా (erratic and chaotic) ఉంటుంది. రేయినాల్డ్స్ (Reynolds) అనే పరిశోధకుడు ఈ రెండు ఫ్లోల మధ్య తేడాను గమనించారు. ఒక ఫ్లో లామినార్ లేదా టర్బులెంట్ అని చెప్పడానికి రేయినాల్డ్స్ నెంబర్ (Reynolds number, Re) ను రేయినాల్డ్స్ ప్రతిపాదించాడు. ద్రవం యొక్క గతి శక్తి (kinetic energy) మరియు దాని యొక్క స్నిగ్ధత (viscosity) మీద లామినార్ ఫ్లో లేక టర్బులెంట్ ఫ్లో ఆధారపడి ఉంటుందని గమనించాడు. Reynolds experiment: ఒక పైప్ లో నీళ్లు వెళ్తున్నాయి…

Read More

విమానం ఎడమ లేదా కుడి వైపు తిరిగేటట్టు ఏది చేస్తుంది?

విమాన గమన స్థితిని మార్చుకోడానికి కొన్ని cockpit లో పరికరాలను పైలట్ ఉపయోగించవలసి వస్తుంది. ముందుగా విమాన స్టడీ స్టేట్ (steady state) గురించి తెలుసుకుందాం. స్టడీ స్టేట్ (steady state) : విమానం యొక్క వేగం స్థిరంగా ఉండి, అన్ని దిక్కుల యెక్క ఫోర్సెస్ సమానముగా ఉన్నపుడు (sum of all forces equal to zero) విమానం స్టడీ స్టేట్ లో ఉందని అర్ధం. సాదరంగా విమానం స్టడీ స్టేట్ లో ఉన్నపుడు మనకు పానీయం మరియు భోజనం వడ్డిస్తారు. ఇక్కడ L అంటే లిఫ్ట్ అని అర్ధం (విమానం ఎగరడానికి కావాల్సిన ఫోర్స్, రెక్కల ద్వారా వస్తుంది) D అంటే డ్రాగ్ అని అర్ధం (విమానమును వెన్నక్కి లగే ఫోర్స్, విమానపు మీద గాలి చూపించే ఫోర్స్ అనమాట) W అంటే వెయిట్ అని అర్ధం (విమానము ఒక్క మొత్తం…

Read More

మెరుపుకు, ఉరుముకు మధ్య కొంత సమయం గ్యాప్ ఉండడానికి కారణం ఏమిటి?

మేఘాలలో ఉండే ఐస్ క్రిస్టల్స్ ,గాలి వలన ఒకదాన్నొకటి ఢీకొంటూ ,ఒక పద్ధతి లేకుండా ప్రవహిస్తూ ఉంటాయి.అలా ఢీకొన్నప్పుడు అందులో ఉండే ఎలక్ట్రాన్స్ ఒకదాని నుంచి ఇంకోదానిలోకి పాస్ అవుతాయి.ఈ ప్రక్రియ వలన మేఘంలోని పైన భాగం అనుకూలంగా(పాసిటీవ్గా), మరియు మేఘంలోని కింది భాగం ప్రతికూలంగా(నెగటీవ్గా) ఛార్జ్ అవుతూఉంటాయి. భూమికి పాసిటీవ్ ఛార్జ్ ఉంటుంది.భూమికి ఉండే పాసిటీవ్ ఛార్జ్ కి ,మేఘాల కింద భాగంలో ఉండే నెగటివ్ ఛార్జ్ ఆకర్షింపబడతుంది(వ్యతిరేక ఛార్జెస్ మధ్య ఆకర్షణ ఉంటుంది ).ఆ పాసిటీవ్ మరియు నెగటీవ్ ఛార్జెస్ కలుసుకోవాలంటే అవి గాలి యొక్క ఇన్సులేటింగ్ లక్షణాలని(Insulating properties) అధికమించాలి. ఒక పరిధి తరువాత మేఘం కింద నెగటివ్ ఛార్జ్ పెరిగి అది గాలి యొక్క ఇన్సులేటింగ్ లక్షణాలని అధికమించేంత బలంగా తయారవుతుంది‌. అప్పుడు ఈ నెగటివ్ ఛార్జ్ అంతా ఒకేసారి పాసిటీవ్…

Read More

హబుల్ టెలిస్కోప్

విశ్వంలో అంతుబట్టని రహస్యాలెన్నో ఉన్నాయి. మనిషి చూడని అద్భుతాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. వాటిని చూడాలంటే మనిషి కన్ను సరిపోదు. అందుకే శక్తిమంతమైన టెలిస్కో్‌పను తయారుచేసి విశ్వంలోకి అంతరిక్షంలోకి పంపించే ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు. హబుల్‌ టెలిస్కో్‌పకన్నా ఎంతో శక్తిమంతమైన టెలిస్కోప్‌ విశేషాలు తెలుసుకుందామా!  400 ఏళ్ల క్రితం గెలిలియో మొట్టమొదటిసారి టెలిస్కో్‌పను తయారు చేశారు. ఇటలీకి చెందిన ఈ శాస్త్రవేత్త అంతరిక్ష అధ్యయనం కోసం టెలిస్కో్‌పను తయారుచేశాడు. అప్పటి నుంచి శాస్త్రవేత్తలు టెలిస్కో్‌పలు వాడుతూనే ఉన్నారు.  1990లో హబుల్‌ స్పేస్‌ టెలిస్కో్‌పను అంతరిక్షంలోకి పంపించారు. ఇది ఇప్పటివరకు పదిలక్షలకు పైగా చిత్రాలను పంపించింది. ఈ టెలిస్కోప్‌ జీవితకాలం మరో పదేళ్లు మాత్రమే ఉంది.  తాజాగా హబుల్‌ టెలిస్కోప్‌ కన్నా కొన్ని వందలరెట్లు శక్తిమంతమైన టెలిస్కో్‌పను అంతరిక్షంలోకి పంపాలని ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. దానిపేరు జేమ్స్‌ వెబ్‌ స్పేస్‌ టెలిస్కోప్‌.  ఈ…

Read More

జులై 24న భూమిని దాటనున్న ఆస్టరాయిడ్

‘ఆస్టరాయిడ్ 2020ఎన్​డీ’ ఈ నెల 24న భూమిని దాటుతుందని నాసా పేర్కొంది. ఆదివారం 2016 డీవై30, 2020 ఎంఈ3 అనే మరో రెండు ఆస్టరాయిడ్లు భూమిని దాటతాయని వెల్లడించింది. 170 మీటర్లు పొడవైన ఆస్టరాయిడ్​ 2020ఎన్​డీ భూమిని 5.86 లక్షల కిలోమీటర్ల దూరంలో, గంటకు 48 వేల కిలోమీటర్ల వేగంతో దాటుతుందని పేర్కొంది. ఈ ఆస్టరాయిడ్​ ప్రమాదకర జోన్​లో ప్రయాణిస్తుందని చెప్పింది. 2016డీవై30 గంటకు 54 వేల కిలోమీటర్ల వేగంతో, 2020ఎంఈ3 16 వేల కిలోమీటర్ల వేగంతో ప్రయాణిస్తోందని వెల్లడించింది. 2016డీవై30 రెండు ఆస్టరాయిడ్లలో 15 అడుగుల వెడల్పుతో అతి పెద్దదని తెలిపింది. వీటి వల్ల భూమికి ఎలాంటి అపాయం జరగదని వివరించింది.

Read More

వెబ్ సెర్చ్ ఇంజిన్

వెబ్ సెర్చ్ ఇంజన్ సమర్పణ అనేది ఒక వెబ్ మాస్టర్ ఒక వెబ్‌సైట్‌ను నేరుగా సెర్చ్ ఇంజిన్‌కు సమర్పించే ప్రక్రియ. సెర్చ్ ఇంజన్ సమర్పణ కొన్ని సార్లు వెబ్‌సైట్‌ను ప్రోత్సహించే మార్గంగా ప్రదర్శించ బడుతుంది, అయితే ఇది సాధారణంగా అవసరం లేదు ఎందుకంటే ప్రధాన సెర్చ్ ఇంజన్లు వెబ్ క్రాలర్‌లను ఉపయోగిస్తాయి, చివరికి సహాయం లేకుండా ఇంటర్నెట్‌ లో చాలా వెబ్ సైట్‌లను కనుగొంటారు. వారు ఒకేసారి ఒక వెబ్ పేజీని సమర్పించ వచ్చు, లేదా వారు సైట్ మ్యాప్‌ను ఉపయోగించి మొత్తం సైట్ ‌ను సమర్పించ వచ్చు, కాని సెర్చ్ ఇంజన్లు చక్కగా రూపొందించిన వెబ్‌ సైట్‌ను క్రాల్ చేయ గలగటం వల్ల సాధారణంగా వెబ్‌సైట్ యొక్క హోమ్ పేజీని సమర్పించడం అవసరం. సెర్చ్ ఇంజిన్‌కు వెబ్‌ సైట్ లేదా వెబ్ పేజీని సమర్పించడానికి మిగిలిన…

Read More

బ్లాక్ హోల్

కాంతి కూడా తప్పించుకో లేని భారీ వస్తువు ఉంటుందనే ఆలోచనను ఖగోళ మార్గ దర్శకుడు, ఇంగ్లాండు మతాధికారి జాన్ మిచెల్ 1784 నవంబరు లో ప్రచురించిన ఒక లేఖ లో క్లుప్తంగా ప్రతి పాదించాడు. మిచెల్ యొక్క సరళమైన లెక్కల ప్రకారం, అటువంటి వస్తువుకు సూర్యుడి తో సమానమైన సాంద్రతను ఉంటుందని భావించాడు. పెద్ద మాగెల్లానిక్ క్లౌడ్ ముందు ఉన్న బ్లాక్ హోల్ సిమ్యులేషను. గ్రావిటేషనల్ లెన్సింగ్ ప్రభావం వలన క్లౌడ్ బాగా విస్తరించినట్లు, వక్రీకరణ చెందినట్లూ కనిపిస్తోంది. పైభాగంలో, పాలపుంత డిస్క్ ఒక చాపం లాగా వంగి కనిపిస్తోంది. బ్లాక్ హోల్‌ల విచిత్రమైన లక్షణాన్ని బట్టి చూస్తే, అసలు అలాంటి వస్తువులంటూ ప్రకృతి లో ఉన్నాయా, లేక అవి ఐన్‌స్టీన్ సమీకరణాల్లోంచి పుట్టుకొచ్చే పరిష్కారాలు మాత్రమేనా అని చాలా కాలం పాటు ప్రశ్నలుండేవి. కూలి, కుంచించుకు…

Read More

వైరల్‌గా నాసా విడుదల చేసిన సూర్యుడి వీడియో..

నాసా గొడ్డార్డ్‌ స్పేస్‌ ఫ్లైట్‌ సెంటర్‌’ సూర్యునికి సంబంధించిన ఓ అద్భుతమైన వీడియోను విడుదల చేసింది. నాసా గొడ్డార్డ్‌ అధికారిక యూట్యూబ్‌ ఖాతాలో గురువారం విడుదలైన ఈ వీడియో లక్షల వ్యూస్‌తో దూసుకుపోతోంది. పది సంవత్సరాల కాలంలో సూర్యుడిలో చోటుచేసుకున్న మార్పులకు సంబంధించిన వీడియో ఇది. పదేళ్లలో తీసిన దాదాపు 425 మిలియన్ల హై రెజల్యూషన్‌ చిత్రాలను దాదాపు గంట నిడివి ఉండే వీడియోగా రూపొందించారు. సూర్యునికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన ఘటనలు, చోటు చేసుకున్న మార్పులను ఓ క్రమానుసారంగా వీడియోలో పొందుపరిచారు. పదేళ్లలో ఈ ఫొటోలను తీయటానికి దాదాపు 20 మిలియన్‌ గిగాబైట్ల డేటా ఖర్చయింది. ప్రస్తుతం ఈ వీడియో సోషల్‌ మీడియాలో వైరల్‌గా మారింది. ఇ‍ప్పటి వరకు 6.7లక్షల వ్యూస్‌ను.. 7,800 లైక్స్‌, 450 కామెంట్లు సంపాదించుకుంది. దీనిపై స్పందిస్తున్న నెటిజన్లు.. ‘వీడియో అద్భుతంగా ఉంది… దీన్ని చూస్తున్నపుడు నాకు తెలియకుండానే…

Read More

ఎలాన్ మస్క్

• రాకెట్లను అంతరిక్షంలోకి పంపాలంటే చాలా ఖర్చు అవుతుంది. మస్క్ తక్కువ ఖర్చుతో అంతరిక్షంలోకి రాకెట్ పంపాలనుకున్నాడు. తన దగ్గర ఉన్న 180 మిలియన్ డాలర్లలో 100 మిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు పెట్టి స్పేస్ ఎక్స్(SpaceX) అనే‌ కంపెనీ మొదలుపెట్టాడు. • స్పేస్ ఎక్స్ నిర్మించిన మొదటి రాకెట్ లాంచ్ అయిన 33 సెకండ్ల తర్వాత పేలిపోయింది. గొప్ప శాస్త్రవేత్తలు, నాసా చేయవలసిన పనిని ఒక ప్రైవేట్ కంపనీ ఎలా చేయగలుగుతుంది అని అందరూ అవహేళన చేసారు. ఆ తర్వాత 2007లో రెండో రాకెట్ అంతరిక్షం దాటి ఆర్బిట్ చేరుకుంటున్న సమయంలో ఆగిపోయింది. 2008లో మూడో‌‌ రాకెట్ కూడా ముక్కలయిపోయింది. చివరికి నాల్గవ రాకెట్ విజయవంతం అయ్యింది. • ఆ తర్వాత‌ నాసా ఇంటర్నేష్నల్ స్పేస్ స్టేషన్‌కి గూడ్స్‌ పంపడానికి స్పేస్ ఎక్స్‌తో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది. నాసాతో ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న మొట్టమొదటి…

Read More